Column voorzitter | Mei 2010

Verkenningen en Heroverwegingen bij Defensie

Op 29 maart jl. kwam het rapport ‘Verkenningen’ uit. Dit rapport geeft een houvast voor de toekomst (2020 - 2030) voor de Nederlandse Defensie. Het rapport beschrijft heel uitgebreid hoe de wereld aan het veranderen is en welke trends zichtbaar zijn, maar ook dat er vele onzekerheden aanwezig zijn.

Verkenningen
Er worden vier toekomstscenario’s geformuleerd: Veilig blijven, Kort en krachtig, Veiligheid brengen en Veelzijdig inzetbaar. De optie ‘veilig blijven’ richt zich vooral op het verdedigen van het nationaal grondgebied inbegrepen de Nederlandse Antillen en Aruba in NAVO-verband. De krijgsmacht dient in het volledige conflictspectrum te kunnen optreden. Deelname aan operaties in het kader van de internationale rechtsorde zijn niet meer aan de orde. De optie ‘kort en krachtig’ richt zich op deelname aan internationale interventiemachten. Dit vereist een hoogwaardige technologische krijgsmacht, die snel inzetbaar en logistiek zelfstandig is. Nadat het doel van de interventie is bereikt, wordt de betrokkenheid zo snel mogelijk beëindigd. Deelname aan een stabilisatiemacht is niet meer mogelijk. De optie ‘veiligheid brengen’ legt de prioriteit bij deelname aan stabilisatieoperaties. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen lager en hoger geweldsintensiteit. Er dient voldoende escalatiedominantie beschikbaar te zijn. Deze optie kent een aanzienlijk lagere ambitie voor deelneming aan interventieoperaties. Er dient capaciteit te zijn voor het opleiden van plaatselijke militairen en politie. De optie ‘veelzijdig inzetbaar’ legt het zwaartepunt op de veelzijdigheid en de flexibele inzetbaarheid van de krijgsmacht. Aan de drie hoofdtaken van Defensie wordt een evenredig belang toegekend. Deze optie sluit aan bij het huidige ambitieniveau van de krijgsmacht. Het rapport is het resultaat van grondig onderzoek, waaraan veel deskundigen uit binnen- en buitenland hebben meegewerkt. Het rapport is heel consistent en elke conclusie is goed onderbouwd.

Heroverwegingen
Op 1 april kwam het rapport ‘Heroverwegingen bij Defensie’ uit. Hierin wordt gebruikt gemaakt van de opties uit het rapport ‘Verkenningen’ maar deze worden nu ambitievarianten genoemd. Naast deze vier varianten worden drie nieuwe varianten gepresenteerd: ‘meerzijdig beperkt’, ‘beperken internationale interventies’ en ‘inzetten op specifieke kwaliteiten’. De namen zeggen het al, dit zijn uitgeklede opties van het rapport ‘Verkenningen’. Op verzoek van het parlement is enige jaren geleden in de Grondwet opgenomen dat de Nederlandse defensie een bijdrage levert aan het handhaven van de Internationale rechtsorde. De opties die deze hoofdtaak elimineren kunnen dus pas worden toegepast na het wijzigen van de Grondwet. Op korte termijn kunnen de varianten ‘veilig blijven’, ‘beperken internationale interventies’ en ‘inzetten op specifieke kwaliteiten’ dus niet gerealiseerd worden. Voorstellen voor het op beperkte schaal invoeren van de opkomstplicht voor dienstplichtigen en het beëindigen van de civielmilitaire samenwerking voor de nationale veiligheid kan men toch niet serieus nemen! Het zal dus echt over de ambitievarianten dienen te gaan. De nieuwe Regering zal een keuze moeten maken over de toekomst van Defensie. De ‘Heroverwegingen van Defensie’ kunnen niet als schraplijstje voor bezuinigingen worden gehanteerd. Het rapport ‘Verkenningen’ dient daarbij gebruikt te worden om verantwoorde keuzes te kunnen maken. Met deze rapporten dient te worden omgegaan als met de Siamese tweeling.