Reactie Gezamenlijke Officierenverenigingen op het Regeerakkoord

5 oktober 2010

Vandaag heeft de CDA-fractie, na de PVV- en de VVD-fractie, ingestemd met het regeerakkoord en het gedoogakkoord. Het concept-regeerakkoord en concept-gedoogakkoord zijn daarmee defnitief.

De gezamenlijke officierenverenigingen GOV, hebben onderstaande reactie op de defensieparagrafen uit deze akkoorden.

Link naar alle documenten van de akkoorden.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
600 MILJOEN BEZUINIGEN OP DEFENSIE?
De GOV zijn teleurgesteld dat de beoogde regeringspartijen hun verkiezingsbeloften om, met het eindrapport Verkenningen in de hand, Defensie sterker te maken of slechts beperkt aan te slaan, niet waarmaken. Het loyale defensiepersoneel voelt zich hierdoor in de steek gelaten. De rekening voor de economische crisis wordt in beginsel gedragen door elke Nederlander. Maar de ambtenaren worden extra aangeslagen, zowel in inkomen als met de dreiging van gedwongen ontslagen. Waar de banken de crisis hebben veroorzaakt zijn het met name de ambtenaren die het kind van deze rekening zijn. En de defensieambtenaar, die ook al in 2010 met een nullijn wordt geconfronteerd, spant de kroon.

Uit het regeerakkoord, het gedoogakkoord en de bijbehorende financiële onderbouwingen blijkt dat het ministerie van Defensie voor ruim 600 á 625 miljoen direct moet bijdragen aan het herstel van de Nederlandse overheidsfinanciën. Het regeerakkoord en het gedoogakkoord geven de volgende bezuinigingen voor Defensie:
€ 0,4 miljard door een structurele korting op de investeringen, met behoud van een veelzijdig inzetbare krijgsmacht; € 0,1 miljard door een structurele korting op de investeringen JSF; € 125 miljoen door de Rijksbrede korting op het ambtenarenapparaat. Verder draagt het defensiepersoneel nog indirect bij door de jarenlange nullijn voor de loonontwikkeling.

De bezuinigingen uit het regeerakkoord en het gedoogakkoord komen bovenop de reeds in de Defensiebegroting 2011 aangekondigde bezuiniging van € 300 miljoen op Defensie.

0,4 miljard minder voor VEELZIJDIG INZETBAAR?
Het nieuwe kabinet stelt te kiezen voor de instandhouding van een veelzijdig inzetbare krijgsmacht. Maar dan wel in de ‘min-variant’, zoals aangegeven in het Eindrapport Verkenningen, “Houvast voor de krijgsmacht van de toekomst (2010)”. De jarenlange investeringen in de transitie van een staand kader-militieleger naar een volwaardige, snel inzetbare expeditionaire krijgsmacht wordt daarmee niet zonder meer teniet gedaan, maar er zal opnieuw diep in de organisatie moeten worden gesneden. In het rapport worden ook gerede twijfels uitgesproken of in deze 'min-variant' nog gesproken kan worden van een veelzijdig inzetbare krijgsmacht. De GOV maken zich dan ook ernstige zorgen over de gereed stelling van het materieel en het personeel. Daar is nu al een groot financieel probleem. Verder blijft een verantwoorde investeringsquote van belang voor de instandhouding van een voor haar taak berekende krijgsmacht.

De GOV pleiten ervoor, dat de defensieleiding de ruimte krijgt om zelf invulling aan de opgedragen financiële taakstelling te geven. Hierdoor kan de defensieleiding éérst kijken naar een verdere reductie van bureaucratie en stroomlijning van de bedrijfsvoering, alvorens aan de operationele commando’s, de krijgsmacht, te moeten komen. Maar ook het takenpakket zal serieus onder de loep moeten worden genomen. Want al jarenlang alles blijven doen met minder geld, minder personeel en minder middelen is onhoudbaar.

0,1 miljard minder voor vervanging F-16
Het dossier vervanging F-16, hetgeen voor de veelzijdig inzetbare krijgsmacht van essentieel belang is, vindt doorgang. Maar weer wordt het aantal JSF’n teruggebracht. De GOV wil nogmaals benadrukken dat Nederlandse grondtroepen en maritieme eenheden ook in de toekomst moeten kunnen rekenen op eigen close airsupport door een multirole platform. Niet nog eens Srebrenica.

0,125 miljard AANVULLENDE KORTING
Defensie wordt ook geraakt door de ‘Aanvullende korting’ op het ambtenarenapparaat. Deze kortingen hebben een dusdanige omvang dat dit niet door natuurlijk verloop kan worden opgevangen. In ambtenaren gerekend betekent € 125miljoen: 2.500 minder ambtenaren bij Defensie (kerndepartement, agentschappen en MIVD), nog afgezien van het verlies aan arbeidsplaatsen door de eerder vermelde 0,4 miljard bezuiniging. Hoeveel van deze korting bij het kerndepartement blijft of wordt overgeheveld naar de rest van de krijgsmacht, zal nauwlettend worden gevolgd.

Het regeerakkoord geeft verder aan dat men de ambtenarenstatus wil afschaffen. De enige ratio hierachter is: ambtenaren kunnen dan sneller en goedkoper ontslagen worden. De wetgever overheid doet daarmee het vuile werk voor de werkgever overheid. Juist hiervoor was het ambtenarenrecht in het leven geroepen: de ambtenaar te beschermen tegen de grillen van een onvoorspelbare overheid. Jarenlange nullijn loonontwikkeling Dit betekent voor het defensiepersoneel, na de gematigde loonontwikkeling in 2009, de dreigende nullijn voor 2010, opnieuw een nullijn voor de komende jaren. Het defensiepersoneel wordt hiermee met een jarenlang koopkrachtverlies geconfronteerd. Deze nominale nullijn doet de koopkracht van de ambtenaar t.o.v. de markt tot 2015 met ongeveer 10% meer afnemen. Defensie specifiek (ook al in 2010 nullijn) maar de gehele overheid wordt daarmee een onaantrekkelijke werkgever. De overheid zal de concurrentiestrijd op de vergrijzende en ontgroenende arbeidsmarkt gaan verliezen van de markt. Dit koopkrachtverlies wordt nog versterkt door de reeds door het demissionaire kabinet aangekondigde bezuinigingen op de kinderopvang en de gezondheidszorg, die voor alle Nederlanders gaan gelden.

Overige zaken uit het regeerakkoord
Veteranenwet De GOV steunen de komst van een goede Veteranenwet, waarin de levenslange verantwoordelijkheid van Kamer en Defensie voor uitgezonden militairen goed is belegd. De concept-Kaderwet Veteranen van Defensie en de initiatiefwet Veteranen van de Tweede Kamer kunnen daartoe in elkaar worden geschoven.

Begrotingsopbouw Of een andere opzet van de begroting nu direct leidt tot een verbetering van de personele gereedheid, materiële gereedheid en geoefendheid is maar de vraag. Maar elke verbetering van het inzicht in hoeveel ‘veelzijdig inzetbare krijgsmacht’ de belastingbetaler nu krijgt voor elke euro belastinggeld, is welkom. Ook de uitwerking van politieke besluiten om aan de financiën van Defensie te sleutelen, wordt dan beter inzichtelijk. Een echte verbetering zal pas plaatsvinden als ook de sturing van de defensieorganisatie zal worden aangepast. Zolang de CDS nevengeschikt is aan de C-CDC, de D-DMO en de HDP, zal dit fout blijven lopen. Geef verder de krijgsmachtdelen inzicht in de financiële stromen voor gereed stellen, inclusief bevoorrading en onderhoud. Hierdoor kunnen zij tijdig de juiste afwegingen maken om tot een optimalisatie van deze processen te komen of in te grijpen als zaken niet goed lopen. De CDS behoudt uiteraard het totaaloverzicht.

Missies Nederland blijft zich verantwoordelijk voelen voor de bondgenootschappelijke verbanden en de internationale orde en veiligheid. Deelname aan missies in Europees, NAVO- of VN-verband zijn daartoe een instrument. Een geslaagde missie bestaat uit het goed en volledig uitvoeren van het 3D-concept (diplomacy, development and defence). De ene ‘D’ sterker maken ten koste van de ander leidt tot een uitholling van dat 3-concept. Eigenlijk zou er voor een nog bredere aanpak moeten worden gekozen, een 4D-concept. Ook de Nederlandse economie zou moeten meeprofiteren van deelname aan missies door de lokale economie te stimuleren met Nederlandse kennis en handelsrelaties, de ‘D’ van detailhandel. VNO/NCW en het MKB zouden zich hier sterk voor moeten maken. De actieve reservisten van Defensie, die met één been in het bedrijfsleven staan en met het andere in de Defensieorganisatie, kunnen daar een verbindende rol in spelen.

Trainers voor Afghanistan Defensie beschikt over een groot aantal actieve reservisten. Ook daar kan een beroep op worden gedaan. Maar de Kamer zal zich moeten realiseren dat een deel van de ‘training’ in de vorm van actief optreden tegen de Taliban in het veld wordt uitgevoerd. De Afghanen noemen dit zelf: “Train while you fight”. Alleen een adequaat bewapende, robuuste missie kan een dergelijke opdracht op een verantwoorde wijze uitvoeren.

Link naar persbericht Defensiebegroting 20110.