Voor u ligt de tweede editie van Professionals Defensie. In het vorige nummer (maart 2025) hebben we opgeroepen om vooral feedback te geven op de nieuwe vormgeving en het idee achter de nieuwe opzet. We hebben daar best wel positieve feedback op gehad. Gelukkig ook wat kritische noten.
Dat laatste vinden we ook belangrijk, want daar kunnen we lering uit trekken en op die manier beter worden. Het zit ons ook een beetje in de haarvaten, zo’n positief kritische houding. Als officierenvereniging proberen we die rol ook te vervullen. Tegenspraak, niet om de tegenspraak, maar om samen voorwaarts te gaan.
Journalist Tom-Jan Meeus tekende daar de woorden van Herman Tjeenk Willink over op: ‘zonder tegenspraak geen samenspraak’. Wanneer ik kijk naar de dossiers die de komende maanden en jaren op ons afkomen, dan gaat de georganiseerde tegenspraak – of misschien kan ik beter zeggen: samenspraak – een belangrijk thema worden. Want op welk moment is het soms handiger om gewoon je tegenspraak weg te organiseren of te negeren om snellere en grotere stappen te kunnen zetten.
In een artikel over reorganiseren in voorliggend magazine heb ik een IGK-rapport uit 2018 hierover nog eens nader bekeken. Los van die analyse, is het misschien wranger dat je ook de vraag kunt stellen waarom er zo weinig met dit IGK-rapport gebeurd is. Ik ben ook bang, dat als we naar meer thema-onderzoeken van de IGK gaan kijken, dat er weinig mee gebeurd is. En waarschijnlijk geldt dat voor veel meer adviezen, analyses en rapporten van andere instituties uit georganiseerde tegenspraak en samenspraak. Helemaal onbegrijpelijk is het niet, want veranderen is een lastige opgave. ‘Mensen willen wel veranderen, maar willen niet veranderd worden’ is zo’n gevleugelde uitspraak uit de wereld van verandermanagement of nog beter change management.
Er zijn dikke pillen geschreven over hoe je dat dan moet overbruggen en welke methodes je daar dan voor kunt gebruiken. Ik heb niet de illusie dat ik hierover de wijsheid in pacht heb. Wat ik wel weet is dat het begint met herkennen en erkennen dat iemand tegenspreekt om bij te dragen aan een gezamenlijk doel. Als je daar ontvankelijk voor bent dan heb je al een eerste stap gezet richting samenspraak. Want samen kun je dan snelle en grote stappen in de goede richting zetten.
